Bằng chứng gian lận (Fraud Proof)
Tóm lại: Bằng chứng gian lận, hay fraud proof , là một phương pháp kỹ thuật được dùng trong Optimistic Rollup (OR), hoạt động cùng với một khoản ký quỹ (bond) để…
Bằng chứng gian lận, hay fraud proof, là một phương pháp kỹ thuật được dùng trong Optimistic Rollup (OR), hoạt động cùng với một khoản ký quỹ (bond) để giữ cho hệ thống phi tập trung vận hành trung thực. Bên đăng kết quả lên chuỗi chính phải khóa một khoản tiền ký quỹ, và một bằng chứng gian lận hợp lệ cho thấy các kết quả đó sai có thể khiến họ mất khoản ký quỹ này.
Tại sao điều này quan trọng
Optimistic rollup là một mạng Layer 2 xử lý giao dịch bên ngoài chuỗi chính như Ethereum, sau đó đăng kết quả trở lại chuỗi chính. Nó được gọi là "lạc quan" (optimistic) vì các kết quả được mặc định là đúng thay vì phải được chứng minh ngay từ đầu. Trong giai đoạn thử thách (challenge period), bất kỳ ai chạy lại các giao dịch và phát hiện lỗi đều có thể gửi bằng chứng gian lận. Nếu bằng chứng hợp lệ, kết quả sai sẽ bị loại bỏ và bên gian dối mất khoản ký quỹ. Vì vậy, chỉ cần một người giám sát trung thực là đủ để phát hiện gian lận, và chuỗi chính không phải chạy lại mọi giao dịch. Giai đoạn thử thách cũng là lý do việc rút tiền từ optimistic rollup qua cầu nối gốc của nó thường mất vài ngày. Zero-knowledge rollup hoạt động theo cách khác: chúng đăng một bằng chứng tính hợp lệ (validity proof) kèm theo mỗi lô giao dịch.
Ví dụ
Một nhà vận hành rollup đăng một lô giao dịch khẳng định rằng một tài khoản đã nhận được token mà thực ra chưa từng được gửi. Một người giám sát chạy lại lô này, phát hiện điểm không khớp và gửi bằng chứng gian lận lên chuỗi chính. Lô giao dịch bị từ chối, trạng thái đúng được giữ nguyên, và khoản ký quỹ của nhà vận hành bị cắt giảm (slash), trong đó một phần thường được trả cho người giám sát làm phần thưởng.