หลักฐานการทุจริต (Fraud Proof)
โดยสรุป: หลักฐานการทุจริต หรือ Fraud Proof คือกลไกทางเทคนิคที่ใช้ใน Optimistic Rollup (OR) ซึ่งทำงานร่วมกับเงินค้ำประกัน (bond) เพื่อให้ระบบแบบกระจายศูนย์ทำงานอย่างซื่อตรง…
หลักฐานการทุจริต หรือ Fraud Proof คือกลไกทางเทคนิคที่ใช้ใน Optimistic Rollup (OR) ซึ่งทำงานร่วมกับเงินค้ำประกัน (bond) เพื่อให้ระบบแบบกระจายศูนย์ทำงานอย่างซื่อตรง ผู้ที่ส่งผลลัพธ์ขึ้นไปยังเชนหลักต้องล็อกเงินมัดจำไว้ และหากมีหลักฐานการทุจริตที่ถูกต้องซึ่งแสดงว่าผลลัพธ์นั้นผิด ผู้นั้นก็อาจต้องเสียเงินมัดจำดังกล่าวไป
ทำไมจึงสำคัญ
Optimistic rollup คือเครือข่าย Layer 2 ที่ประมวลผลธุรกรรมนอกเชนหลัก เช่น Ethereum แล้วส่งผลลัพธ์กลับไปบันทึกบนเชนหลักนั้น ที่เรียกว่า “optimistic” (มองในแง่ดี) เพราะระบบถือว่าผลลัพธ์ถูกต้องไว้ก่อน แทนที่จะพิสูจน์ตั้งแต่แรก ในช่วงเวลาโต้แย้ง (challenge period) ใครก็ตามที่รันธุรกรรมซ้ำแล้วพบข้อผิดพลาดสามารถยื่นหลักฐานการทุจริตได้ หากหลักฐานนั้นฟังขึ้น ผลลัพธ์ที่ไม่ถูกต้องจะถูกปัดตก และฝ่ายที่ไม่ซื่อตรงจะสูญเสียเงินค้ำประกันของตน ผู้เฝ้าระวังที่ซื่อตรงเพียงรายเดียวจึงเพียงพอที่จะจับการทุจริตได้ และเชนหลักไม่จำเป็นต้องรันทุกธุรกรรมซ้ำ ช่วงเวลาโต้แย้งนี้ยังเป็นเหตุผลที่การถอนออกจาก optimistic rollup ผ่านบริดจ์ดั้งเดิม (native bridge) ของเครือข่ายมักใช้เวลาหลายวัน ส่วน zero-knowledge rollup ทำงานต่างออกไป คือส่งหลักฐานยืนยันความถูกต้อง (validity proof) ไปพร้อมกับทุกชุดธุรกรรม
ตัวอย่าง
ผู้ให้บริการ rollup รายหนึ่งส่งชุดธุรกรรมที่อ้างว่าบัญชีหนึ่งได้รับโทเคนซึ่งความจริงไม่เคยถูกส่งไปให้ ผู้เฝ้าระวังรันชุดธุรกรรมนั้นซ้ำ พบความไม่ตรงกัน แล้วยื่นหลักฐานการทุจริตไปยังเชนหลัก ชุดธุรกรรมนั้นถูกปฏิเสธ สถานะที่ถูกต้องยังคงอยู่ และเงินค้ำประกันของผู้ให้บริการถูกริบ (slash) โดยมักมีการจ่ายส่วนหนึ่งให้ผู้เฝ้าระวังเป็นรางวัล