DEX (Decentralized Exchange)
Kısaca: DEX (merkeziyetsiz borsa), aracısız çalışan bir borsadır: Kullanıcılar kripto varlıklarını akıllı sözleşmeler aracılığıyla doğrudan kendi cüzdanlarından…
DEX (merkeziyetsiz borsa), aracısız çalışan bir borsadır: Kullanıcılar kripto varlıklarını akıllı sözleşmeler aracılığıyla doğrudan kendi cüzdanlarından alıp satar ve işlem sırasında fonlarını hiçbir şirket elinde tutmaz.
Neden önemli?
EX5 gibi merkezi bir kripto borsasında platform, kullanıcıların fonlarını saklar ve alış-satış emirlerini kendi emir defterinde eşleştirir. DEX bu ara katmanı ortadan kaldırır; böylece kullanıcılar anahtarlarının kontrolünü ellerinde tutar ve genellikle hesap açmadan işlem yapabilir. Pek çok DEX otomatik piyasa yapıcıları kullanır: Bu modelde fiyatlar bir emir defterinden değil, likidite sağlayıcılarının oluşturduğu token havuzlarından gelir. Buna karşılık kullanıcılar her takas için bir ağ ücreti öder, likiditesi düşük havuzlarda kaymayla (slippage) karşılaşır ve herkes tanıdık bir adla token oluşturabildiği için gerçek token ile işlem yaptığından emin olmak zorundadır.
Örnek
Bir kullanıcı, ETH'sini yalnızca zincir üzerinde işlem gören bir token ile takas etmek ister. Anahtarları kendisinde olan (self-custody) bir cüzdanı bir DEX'e bağlar, miktarı girer, kabul edeceği en yüksek kaymayı belirler ve işlemi onaylar. Akıllı sözleşme tek bir işlemde ETH'yi cüzdandan alır ve karşılığındaki tokenları likidite havuzundan cüzdana gönderir; cüzdan da takas için bir gas ücreti öder.