DeFi (Decentralized Finance)
Kısaca: DeFi (merkeziyetsiz finans), herkese açık blok zincirleri üzerine kurulan merkeziyetsiz finansal uygulamaların oluşturduğu ekosistemdir.
DeFi (merkeziyetsiz finans), herkese açık blok zincirleri üzerine kurulan merkeziyetsiz finansal uygulamaların oluşturduğu ekosistemdir. Borç verme, borç alma, alım satım ve birikim gibi işlemleri bir banka ya da aracı kurum yerine akıllı sözleşmeler yürütür; kullanıcılar bu sözleşmelerle doğrudan kendi cüzdanlarından etkileşime girer.
Neden önemli?
DeFi uygulamalarının çoğu izin gerektirmez: Cüzdanı olan herkes bu uygulamaları kullanabilir; kodları ve işlemleri de zincir üzerinde herkese açık olarak görülebilir. Protokoller birbirine bağlanabildiği için bir uygulamada kazanılan token, başka bir uygulamada teminat olarak kullanılabilir. Aynı açıklık, bir banka hesabında bulunmayan riskleri de beraberinde getirir: Akıllı sözleşme hataları, manipüle edilmiş fiyat oracle'ları, ani tasfiyeler (likidasyonlar) ve düpedüz dolandırıcılıklar bunlardandır. Üstelik genellikle başvurulabilecek bir müşteri desteği ya da mevduat sigortası da yoktur.
Örnek
Bir kullanıcı, bir borç verme protokolüne teminat olarak ETH yatırır ve bunun karşılığında bir stablecoin borç alır. Akıllı sözleşme bu krediyi sürekli izler. ETH'nin değeri borca oranla çok fazla düşerse sözleşme, başkalarının borcun bir kısmını geri ödeyerek teminatın bir bölümünü indirimli olarak almasına izin verir; bu sürece tasfiye (likidasyon) denir.